NR 12-13        29 czerwca 1999
    W NUMERZE:
  • Aktualności
  • Aktywność dobowa ryb
  • Słońce i księżyc - wschody i zachody
  • Techniki wędkarskie - Próbowanie nocy...
  • Konkretna ryba - Dziwak od początku do końca
  • Wędkarski survival - Obozowisko
  • Reportaż - Grabić nad Grabią
  • Drapieżniki - Trociowe kanony
  • Tam łowią ludzie z RYBIEGO OKA - Ryby na słupie
  • Muchowy koszyk - Ze starego albumu
  • ABC intermuchy - Kołowrotki i przypony
  • Nauka i wędkarstwo - Roczniki Naukowe PZW. Tom I
  • Globalna wioska - Wszystko o Alandach
  • Wędkarska proza - Jak nie zmarnować niedzieli...
  • Przegląd prasy - Lipiec w WP
 

Wędkarstwo - Portal

Aktualności
Aktywność dobowa ryb
Słońce i księżyc
Techniki wędkarskie
Konkretna ryba

Wędkarski survival
Reportaż
Drapieżniki
Tam łowimy
Muchowy koszyk
ABC intermuchy

Nauka i wędkarstwo

Globalna wioska
Wędkarska proza
Przegląd prasy

ARCHIWUM

Ocena presji wędkarskiej na rzeki:  Biebrza, Bug, Narew - K.Szlażyńska, A.Wołos
     Autorzy, posługując się ankietami zebranymi przez Zakład Ekonomiki IRŚ obliczyli przedstawione w pracy roczne odłowy ryb i liczby dni wędkowania, przypadające na statystycznego wędkarza. Obliczono też wędkarskie obciążenie brzegu rzeki, a także wysokość globalną odłowów wędkarskich. Wyniki te przedstawia poniższa tabela:

rzeka
Bug
Narew
Biebrza
średnia liczba dni wędkowania
28,0
29,6
20,5
średnia długość dnia wędkowania
6,1 h
7,4 h
7,9 h
liczba wędkarzodni rocznie
507 635
330 630
161 500
wędkarzodni/km linii brzegowej
600
343
520
średni roczny połów
30,24 kg
40,56 kg
29,97 kg
średni połów dzienny
1,08 kg
1,39 kg
1,46 kg
średni połów godzinny
0,167 kg
0,188 kg
0,183 kg
% drapieżników w połowie
40,3
46,2
53,6
% wędkarzy stosujących spinning lub żywcówkę
45,4
54,8
67,7
% karpiowatych w połowie
54,0
46,4
42,5
% wędkarzy stosujących gruntówkę i przepływankę
93,3
97,6
88,1

     Przedstawiono również strukturę gatunkową połowów wędkarskich oraz podane w ankietach preferowane gatunki ryb. Uzyskane wyniki prezentuje tabela:

Bug
Narew
Biebrza
płoć - 30,8%
szczupak - 30,8%
szczupak - 33,8%
szczupak - 17,5%
płoć - 29,7%
płoć - 30,4%
leszcz - 10,4%
okoń - 11,6%
okoń - 15,6%
okoń - 9,1%
lin - 8,0%
leszcz - 7,5%
pozostałe (sum, karp, sandacz, krąp, kleń, karaś, lin, jaź i inne) - 32,2%
pozostałe (leszcz, jaź karp, sum, brzana, krąp, karaś, sandacz, węgorz, miętus i inne) - 19,9%
pozostałe (karp, jaź, sum, boleń, węgorz, kleń i inne) - 12,7%

     Wśród preferowanych gatunków, podobnie jak w całej Polsce na czele znajdują się szczupak i karp. Na dalszych miejscach są pozostałe drapieżniki (okoń, węgorz, sum) i lin.
     Dokonano również próby oceny efektywności nęcenia przez porównanie średniego połowu godzinnego wędkarz stosujących i nie stosujących zanęty. Wyniki wędkarzy nęcących podczas połowu był od 14% (Bug) do 72% (Narew) wyższy niż wędkarzy nie stosujących nęcenia.
     Porównano też wielkość połowów z żyznością (zanieczyszczeniem) rzek. W najczystszej Biebrzy (II klasa) dominowały drapieżniki dzienne (szczupak, okoń), zaś w najbardziej zanieczyszczonym Bugu udział drapieżników był niski (choć w przypadku suma i sandacza wyższy niż w pozostałych rzekach). Duże znaczenie w odłowach miał też krąp, będący gatunkiem wskaźnikowym w procesie eutrofizacji.

Ichtiofauna dorzecza Pilicy. Część I. Przed utworzeniem zbiornika - T.Penczak
     Autor przedstawił w pracy wyniki elektropołowów przeprowadzonych w dorzeczu Pilicy w latach 1968-73, czyli przed utworzeniem zbiornika w Sulejowie.
     W dorzeczu Pilicy zidentyfikowano wówczas 40 gatunków ryb i minogów (z gatunków interesujących wędkarzy: boleń, brzana, brzanka, certa, jazgarz, jaź, jelec, karaś, karaś srebrzysty, karp, kiełb, krąp, kleń, leszcz, lin, miętus, okoń, płoć, pstrąg potokowy, sandacz, sum, sumik karłowaty, szczupak, świnka, troć jeziorowa, ukleja, węgorz i wzdręga). Najliczniejsze zgrupowania w Pilicy tworzyły płoć, kleń, jelec, ukleja, kiełb, a lokalnie również inne gatunki. W dopływach najliczniejsze były populacje płoci, a lokalnie też innych gatunków (okoń, kleń, sumik karłowaty, kiełb).
     Charakterystykę morfometryczną stanowisk połowowych i występowanie poszczególnych gatunków na nich przedstawiono w tabelach i wykresach. Opisano też zależność pomiędzy ilością gatunków i rzędowością rzeki. W niewielkich, naturalnych ciekach liczba gatunków ryb wzrasta wraz z rzędowością, natomiast w ciekach dużych lub uregulowanych ich ilość nie zmienia się.

Ichtiofauna dolnego biegu Rawki - T.Penczak, S.Żydek, W.Galicka, H.Jakucewicz
     Przedstawiono tu wyniki elektropołowów przeprowadzonych w dolnej Rawce (poniżej piętrzenia w Rudzie k.Skierniewic w latach 1984-85.
     Stwierdzono wówczas 18 gatunków ryb i minogów (z gatunków interesujących wędkarzy: brzana, jaź, jelec, kiełb, kleń, leszcz, miętus, okoń, płoć, sandacz, szczupak, ukleja i węgorz), wobec 26 w latach sześćdziesiątych (dodatkowo m.in. krąp, lin i świnka). Najliczniejsze zgrupowania tworzyła płoć, kiełb, okoń, kleń i jelec.
     Przedstawiono również charakterystykę morfometryczną stanowisk połowowych w formie tabeli i rozmieszczenie gatunków w rzece w formie wykresu. Porównano też ówczesny stan ichtiofauny ze stanem z połowy lat sześćdziesiątych. Spadek liczebności populacji klenia, jelca, kiełbia i miętusa oraz zanik świnki tłumaczy się kłusownictwem i wysokiej presji wędkarskiej, a nie wzrostem zanieczyszczenia wody (ponieważ wzrósł zasięg występowania głowacza, gatunku towarzyszącego pstrągowi potokowemu).
     Obliczono także wskaźnik proporcjonalności struktury wiekowej opisujący procent występowania ryb wymiarowych w stosunku do ogółu populacji. Wśród ośmiu analizowanych gatunków - okoń, miętus, szczupak, płoć, jelec, brzana, jaź i leszcz - bardzo nieprawidłową strukturę wiekową (poniżej 20% ryb wymiarowych) odnotowano u pięciu pierwszych, pozostałe zaś, ze wskaźnikiem powyżej 80%, przy bardzo niewielkim zagęszczeniu tych gatunków, mogą świadczyć o nieprzystępowaniu tych ryb do tarła i grożącym im wymarciu.

Ocena aktualnego stanu ichtiofauny i możliwości produkcyjnych dorzecza Raby i jej dopływów - J.Starmach, M.Jelonek, G.Mazurkiewicz, T.Fleituch, A.Amirowicz
     W pracy zaprezentownae są wyniki wyniki elektropołowów przeprowadzonych w dorzeczu Raby (powyżej Myślenic) w roku 1986.
     Stwierdzono wówczas występowanie 11 gatunków ryb (w tym: brzana, brzanka, jelec, kleń, lipień, pstrąg potokowy i świnka, przy czym brzana, jelec i świnka występują jedynie na najniższym stanowisku na Rabie). Na wszystkich badanych stanowiskach stwierdzono jedynie pstrąga i strzeblę. W dolnym odcinku Raby "wędkarskie" gatunki charakteryzowały się następującym średnim udziałem procentowym: brzana 3%, brzanka 20,4%, jelec 0,1%, kleń 3,8%, lipień 0,1%, pstrąg 4,1%, świnka 0,8%.
     Przedstawiono też charakterystykę topograficzną dorzecza (wraz z profilami podłużnymi i poprzecznymi Raby i dopływów), wyniki pomiarów hydrochemicznych, wyniki badań fauny dennej (w dolnym odcinku Raby najczęściej występującymi owadami są muchówki, następnie jętki i chruściki. Widelnice będące wskaźnikiem czystości wody stanowią jedynie ułamek procenta. W dopływach rośnie znaczenie jętek i widelnic, a maleje muchówek).
     Przeprowadzono również analizę tempa wzrostu pstrąga potokowego w dorzeczu Raby. W trzecim roku życia osiągają one długość 20,9 cm, w czwartym 24,3 cm, a w piątym 28,9 cm (wymiar ochronny 25 cm). Najlepiej rosnące pstrągi spotykano w Mszance oraz w Rabie w Kasince i Lubniu, a najsłabiej rosnące w Rabie w Pcimiu i Rabce.

Ichtiofauna rzeki Soły i jej dopływów - S.Skóra, J.M.Włodek
     Przedstawiono tu wyniki elektropołowów przeprowadzonych w dorzeczu Soły w latach 1958 i 1972-79.
     W dorzeczu tym zidentyfikowano wówczas 31 gatunków ryb i minogów (z gatunków interesujących wędkarzy: brzana, brzanka, jazgarz, jelec, karaś, karaś srebrzysty, karp, kiełb, kleń, leszcz, lin, lipień, miętus, okoń, płoć, pstrąg potokowy, pstrąg tęczowy, sandacz, szczupak, świnka, troć jeziorowa, ukleja, węgorz. W 1953-55 w połowach sieciwoych stwierdzono też obecność bolenia i certy, natomias karaś i karp stwierdzone zostały jedynie w 1958 roku). W porównaniu do roku 1958 znacząco (kilkanaście procent) spadła ilość brzanki, klenia, kiełbia i świnki, a o kilka procent lipienia, brzany i okonia. Najsilniejsze populacje (powyżej 2% liczebności) tworzyły w 1958 pstrąg potokowy, brzana, brzanka, kiełb, kleń, świnka i okoń, a wlatach siedemdziesiątych pstrąg, kleń i płoć (strzebla, głowacz i śliz łącznie 77%).
     Przedstawiono też charakterystykę fizjograficzną dorzecza. Wyróżniono też cztery krainy rybne: wysoko-, średnio-, podgórską i nizinną. Wędkarzy najbardziej interesują dwie ostatnie (choć w najwyższych większa jest liczebność pstrągów i lipieni, ale wedle autorów pracy jest ona niezadowalająca, za co odpowiada kłusownictwo i silna presja wędkarska). Podano również, że w dorzeczu Soły połów pstrągów potokowych starszych niż trzyletnie należał do żadkości.

Ekologiczna charakterystyka wód górnego i środkowego biegu rzeki Bystrzycy Lubelskiej, jej dopływów oraz Jeziora Zemborzyckiego - S.Radwan, B.Jarzynowa, W.Zwolski, K.Girsztowtt, C.Kowalczyk, W.Kowalik, A.Paleolog
     W pracy przedstawione są wyniki badań chemicznych (jakość wody), biologicznych (występowanie mikroorganizmów) i ichtiofaunistycznych (skład ichtiofauny Bystrzycy przed budową zbiornika oraz Jeziora Zemborzyckiego) wód Bystrzycy Lubelskiej przeprowadzonych w latach 1975-1986.
     Przedstawiono tu charakterystykę dorzecza Bystrzyby powyżej Jeziora Zemborzyckiego, stan fizyko-chemiczny i sanitarno-saprobiontyczny wody, charakterystykę biocenotyczno-rybacką (w tym skład zooplanktonu i zoobentosu). W Jeziorze Zemborzyckim występowało wówczas 23 gatunki ryb, w tym 5 wprowadzonych sztucznie (z gatunków "wędkarskich" są to: amur, boleń, jazgarz, jaź, karaś, karaś srebrzysty, karp, kiełb, leszcz, lin, okoń, płoć, sandacz, sum, szczupak, tołpyga, ukleja, węgorz i wzdręga. Ponadto przez zalaniem zbiornika w rzece występowały klenie, jelce i miętusy).
     Zaprezentowano także kierunki zmian składu gatunkowego zbiornika (wraz z udziałem procentowym poszczególnych gatunków ryb w połowach w Jeziorze). Początkowo dominujący szczupak został wyparty, najpierw przez lina i karasia, a od 1984 roku przez leszcz i sandacza. Podano również przebieg działalności zarybieniowej w latach 1975-85.
     Jako niekorzystne zjawisko autorzy podają silne zanieczyszczenie wód dorzecza Bystrzycy, co prowadzi do szybkiej eutrofizacji Zbiornika.

Rozsiedlenie, wędrówki i wzrost znakowanych troci wpuszczonych w dorzecze Wieprzy - R.Bartel
     W pracy przedstawiono wyniki zarybień znakowanymi trociami Wieprzy i Grabowej.
     W latach 1973-81 do obu rzek wpuszczono 10920 znakowanych smoltów troci, z których otrzymano 218 zwróconych znaczków.
     Po roku pobytu w morzu trocie osiągnęły średnio 51 cm i 1,7 kg, a po dwóch latach 62 cm i 3,5 kg. Największe osobniki osiągnęł 80 cm i 6,8 kg (kwiecień trzeciego roku) i 68 cm i 7,5 kg (listopad drugiego roku). Średnia masa troci wyniosła 2459 g. Pod względem wzrostu troć z Grabowej ustępowała jedynie łososiowi drawskiemu i wiślanemu oraz troci wiślanej, a była wyższa od troci jeziorowej i pstrągów tęczowych.
     Najwięcej znakowanych troci złowiono u południowych wybrzeży Bałtyku - 37 ryb złowiono w Wieprzy i Grabowej, 35 w Zatoce Gdańskiej. Najbardziej wędrowne osobniki łowiono w Zat. Botnickiej i Fińskiej, cieśninach duńskich, a także w Wiśle k.Torunia.
     Oszacowana na podstawie zwrotów znaczków efektywność zarybiania była niska i wahała się od 0 do 125 kg z 1000 wypuszczonych smoltów.


Korelacja pomiędzy średnicą ikry troci a rozmiarami uzyskanego z niej wylęgu i narybku - R.Trzebiatowski, J.Domagała
     W pracy zaprezentowano wyniki obliczeń korelacji (dodatnia - r=0,4-0,9) pomiędzy masą i średnicą ikry, a masą i długością pochodzącego z niej narybku. Podano też charakterystykę ikry i wylęgu troci pochodzących od różnej wielkości samic.

Pokarm szczupaka ze starorzeczy Tyśmienicy - B.Jarzynowa, C.Mazgaj
     W pracy omówiono procentowy skład populacji szczupaka z trzech starorzeczy Tyśmienicy w rejonie Kocka pod względem liczebności, płci i wielkości.
     Ryby, o długości 30,8-69,5 i masie 0,20-2,59 kg, pozyskiwano wędką od maja do października. Stosunek samców do samic wynosił 1:1,7, przy czym samice były średnio o 5-10 cm dłuższe.
     Jedynie u 37% ryb stwierdzono obecność ofiary w żołądku, a były nimi płocie, okonie, karasie, ukleje, cierniki i jazgarze (ponadto w starorzeczach występowały jeszcze: lin, karp, wzdręga, krąp, węgorz i jaź). O pobieraniu konkretnnego rodzaju pokarmu decydowała dostępność pokarmu, jednak gatunki wygrzbiecone (karp, krąp) lub występujące w gęstej roślinności (lin, węgorz) nie były obserwowane jako pokarm drapieżników. Zaznacza się, że "takie gatunki, jak lin, krąp, karaś i wzdręga, są słabo wyjadane przez szczupaka".
     Ciekawą informacją jest stały stosunek długości ryb zjadających do zjadanych tego samego gatunku. W przypadku szczupaka wynosi on: płoć - 3,3, okoń - 5-6, karaś - 6, ukleja - 5,2-5,7, jazgarz - 5, ciernik - 9,2-9,7.
     Wzmożoną aktywność żerową szczupaka stwierdzono w maju i od połowy sierpnia do połowy października, co wiąże się z temperaturą wody 11-17 st.C.

Ocena sensoryczna ryb z Wisły i Jeziora Włocławskiego w latach 1969-70 i 1983-84 - S.Bontemps, T.Backiel
     Praca prezentuje wyniki badań przydatności do spożycia ryb z Wisły pomiędzy Warszawą a Solcem Kujawskim, przeprowadzonych w latach 1969-72 i 1984-85.
     W latach 1969-70 zbadano 181 ryb 16 gatunków, zaś w 1983-84 80 leszczy i 54 sandacze z Zalewu Włocławskiego. Jakość ryb została oceniona w skali od 0(nadające się do spożycia) do 2 (nie nadajace się do spożycia). W okresie letnim jakość ryb była lepsza niż w sezonie zimowym (40-100% ryb z oceną 2). U ryb często pojawiał się mulisty, mulisto metaliczny lub naftowy zapach. Dwa pierwsze mogą być spowodowane zatruciem sinicami. Zapach nafty występował niekiedy u 90 % badanych ryb.

Na podstawie "Roczniki Naukowe PZW. Tom I", Wydawnictwo PZW, Warszawa 1988 opracował

Paweł Kobyłecki



Reklamy KrokusOsuszanie budynków - osuszanie ścianŚwiat Druku - ciekawe linkiOsuszanie bydynków - izolacja pionowaWszywki i metki odzieżoweForum wędkarskie